ISO Nedir ? Fotoğrafımıza etkileri nelerdir bu yazımızın genel konusu. Önceki yazılarımızda diyafram ve enstantane den bahsetmiştik. Fotoğrafa etkilerinin neler olduğunu yazmıştık. Bu yazımız da ISO hakkında olacak.

ISO digital makinalarımızda bulunan sensörlerin, ışığa olan duyarlılık derecesi olarak adlandırılır. Analog makina dönemlerinde ise ASA ve DIN adı ile anılmaktadır.

Ek Bilgi
 ISO, International Standards of Organisations (Uluslararası Standartlık Örgütü)’ün kısaltmasıdır. ASA, American Standarts Association (Amerikan Standartlar Enstitüsü) veya DIN, Deutsches Institut für Normung (Alman Standartlar Enstitüsü) kısaltmasıyla karşımıza çıkmaktadır.

ASA ve DIN için filmlerin ışığa duyarlılık derecesi diyebiliriz. Sonuç itibari ile ne isimle anılırsa anılsın, yaptıkları iş aynı noktada kesişiyor.

Ancak ASAveDIN’ günümüzde yerini daha çok ISO’ya bırakmıştır. Bir başka deyişle teknolojik gelişmeyle birlikte daha önce filmlerde yakalanmaya çalışılan ışık artık sensörler yardımıyla makineler üzerinde yakalanmaktadır.

ISO bize yetersiz ışık ortamlarında diyafram ve estanteneyi destekleyerek fotoğraf çekebilme olanağı sağlar.

Bu yazımızın anahtar cümlesi bu 🙂

Biraz nostalji...

Biraz nostalji…

Analog makina dönemlerinde her bir ISO değeri için yanınızda farklı bir film taşımanız gerekirdi. Digital makinelerde ise makinamızın üzerinden çok kolay bir şekilde istediğimiz ISO değerini ayarlayabilmekteyiz. ISO her ne kadar yetersiz ışık ortamlarında bize fotoğraf çekme olanağı versede ISO değeri yükseldikçe fotoğraflarda noise (gürültü) de artmaktadır. Bu nedenle ISO değerini yeterli ışık ortamlarında en düşük seviyede kullanmalıyız.

Yeterli ışık koşulları ibaresini özellikle üstü çizgili yazdım. Günümüz makineleri barındırdığı teknoloji itibarı ile çok yüksek ISO değerlerinde bile oldukça iyi performans verebilmektedir. Bu nedenle eğer yeterli ışık koşulu sağlanmıyorsa ISO yu yükseltebilirsiniz. Ama fotoğrafınızın bozulmalara uğrayacağını da unutmayalım.

Yüksek ISO kullanımında fotoğrafınızda oluşabilecek bozulmalar.

Yüksek ISO kullanımında fotoğrafınızda oluşabilecek bozulmalar.

ISO’nun kullanımı enstantane ve diyaframa destek olacak şekilde olmalıdır. Normal çekimlerinizde ISO değerini makinenin sahip olduğu doğal en düşük ISO değeri olarak kulanmalısınız. (Doğal en düşük ISO değeri diyoruz; çünkü bazı makineler yazılımsal olarak doğal ISO değerlerinin altına inebilmektedir. Ancak buna çok gerek yok ve bu yazılımsal bir müdahale olduğu için çok da tavsiye etmiyoruz. Doğal ISO değeri makinenizin modeline göre değişmekte ama genelde ISO100 veya ISO200′dür.

Eğer en düşük ISO değerinde, kullanmak istediğiniz enstantane ve/veya diyafram değeri az pozlamaya neden oluyorsa, yani fotoğraf olması gerektiğinden karanlık çıkıyorsa o zaman ISO değerini arttırarak doğru pozlama elde edebilirsiniz.

Aslında konumuzun özeti bu. Diyafram ve Enstantane değerleri yetersiz geldiğinde ISO değerini kullanırız. (nokta) 🙂

Enstantane ve Diyafram değerleri sabit olmak koşuluyla ISO değişiminin, pozlama üzerindeki etkisi.

Enstantane ve Diyafram değerleri sabit olmak koşuluyla ISO değişiminin, pozlama üzerindeki etkisi.

ISO değerleri nelerdir?

50, 100, 125, 160, 200, 250, 320, 400, 500, 640, 800, 1000, 1250, 1600, 3200, 6400, 12,800, 51,200, 102,400

Kalın yazılmış olan değerler tam durak olup, 2 tam durak arasında 2 adet de 1/3 duraklık değer yer alır. İki tam durak arasında ise 2 katı ışık değeri farkı vardır. Yani 400 değeri 200 değerinin 2 katı ışık sağlar.

Iso-Speed

ISO’nun fotoğrafa nasıl bir etkisi olmaktadır?

ISO fotoğrafımızın doğrudan, pozlamasını ve görüntü kalitesini etkiler Diyafram ve enstantane değerleri sabit kalmak koşuluyla ISO değerini arttırırsak fotoğrafımızı daha çok pozlamış oluruz. Yani fotoğrafımız daha aydınlık olur. Aynı zamanda ISO değerlerini yükselttikçe genel görüntü kalitesi düşer. Detay kayıpları başlarken, gürültü miktarları gözle görülür bir şekilde artar. Bu nedenle ışığın yetersiz olduğu durumlarda çekeceğiniz konuya göre değişecektir ama ISO’yu yükseltmek son tercih olmalıdır.

Farklı enstantane değerlerinde fotoğraf üzerindeki bozulmalar.

Farklı enstantane değerlerinde fotoğraf üzerindeki bozulmalar.

 

ISO yalnızca yetersiz ışık koşullarında kullanılmaz. Evet genel amacımız yetersiz ışık koşullarını iyileştirmek, ancak bazı durumlarda da ISO dan yardım alabiliriz.

Örnek: Bir spor müsabakasını fotoğraflamak istiyorsunuz ve gün ışığında fotoğraf çekmenize rağmen makineniz 1/800 enstantane değerine kadar çıkabiliyor. Ancak biz hareketi dondurmak için 1/2000 enstantane değerine ihtiyaç duyuyoruz. İşte burada da yardımımıza ISO koşuyor. Enstantane değerini hızlandırmak için ISO değerini arttırarak makinemize yardımcı oluyoruz. Işık koşulları düşük değil ancak enstantane değeri bizim ihtiyacımız olan değerin altında olduğu için ISO ya başvurduk.

Bu bilgiyi de paylaştıktan sonra yazımızı noktalıyorum. Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle 🙂

Yazar Hakkında

Temmuz 1991 Ordu, Ünye doğumlu. Aslen Sınıf Öğretmenliği mezunu. Fotoğrafçılık ve Bilgisayar meraklısı. Profesyonel bir araştırmacı...

İlgili Yazılar

7 Responses

  1. Oğuzhan Akman

    Çok güzel bir yazı olmuş. Filmli makinelerdeki farklı asaları olan filmlerden bahsetmende çok iyiydi. Yalnız benim için olmazsa olmaz bir kural var. Makine ne kadar üstün performans gösterirse göstersin. Özellikle gün ışığı olan çekimlerde iso değerinin 100 den fazla kullanılması benim için o fotoğrafın ölü olması anlamına gelir. Eğer hızlı enstantanede çekmek için iso değerini artırıp kolaya kaçılıyorsa bu fotoğrafçının kendini aldatmasıdır bence. Kaldı ki düşük iso değerlerinde bile iyi performans veren makineleri kullanan fotoğrafçılar bunu yaptığında tam bir zıtlık içeriyor durum. Yeni modeller iso100 de çok çok iyi sonuçlar veriyor zaten isoyu yükseltmek fotoğrafçının iş bilmezliği diye düşünüyorum. İso 100 dür 100de kalmalıdır. Olay diyafram ve enstantaneyi doğru kullanmaktır bence. Yeni öğrenenlere bu tavsiye verilmelidir diye düşünüyorum. Böylece iso yükseltip kolaya kaçıp olayı anlamamaktansa, yorulup emek harcayarak işin tadını alacaklardır.
    Sevgiler.

    Cevapla
    • Dursun Yartasi

      bence her makinenin kendine gore bir iso direnci var yani d90 kullanirken 400 iso benim tavan noktamdi simdi 6d kullaniyorum 12800 iso’ya kadar cok bozulma yapmiyor 🙂 iso 100 otesini tanimam demek iso’yu yok saymakla esdeger 🙂

      Cevapla
      • Oğuzhan Akman

        Yok saymak değil Dursun, son çare olmalı kesinlikle. Teknolojinin nimetlerini neden kullanmayalım. İmkansızı denedikten sonra kullanılmalı demek istiyorum. Direkt isoyu açıp deklanşöre basmak pek cesurca gelmiyor bana. Instagram fotoğrafçıları için söylemiyorum bunları. Instagramda Like almakla kıyaslamamak lazım. Sende çok iyi bilirsin ki iso100 ile ve iso200 ile çekilmiş fotoğraflar bile aynı kalitede değildir. Normalde böyle yorumlara da girmem ama fotografokulu dendiği için düşüncemi belirtmek istedim bende nacizane bir fotoğrafçı olarak. Yazıda yanlışlık yok zaten dipnot olsun diye yorum yazdım. İsteyen uygular istemeyen uygulamaz. Fotoğraftan zevk almak için sınırları zorlamak lazım sadece. Sevgiler.

      • Dursun Yartaşı

        bana kalsa 100 degil 50 iso ile cekerim zorda kalmadikca cesaretli davranmamak konusunda hemfikiriz 🙂

    • Yunus Bulat

      Öncelikle yorumunuz için teşekkür ediyorum Oğuzhan Akman. Fotoğrafın bir uğraş, bir emek sonrası oluşması gerektiğini vurgulamak istemişsin sanırım. Tabiki öncelikle olması gereken şey bu. Esasında böyle olunca, analog makine ile insanları fotoğrafa başlatmak gerekir ki işin inceliklerini ve hassasiyetini daha iyi kavrasınlar 🙂 Emek ve kalite kişisel tercih olduğu için o noktayı artık okuyuculara bırakmak durumunda kalıyoruz. Türkiye şartlarında insanların kaliteden çok, ucuz olanı tercih ettiğini düşünürsek, bu konu içinden çıkılmaz bir hâl alır. Teknolojinin nimetlerinde düzgün faydalanan fotoğrafçıların yetişmesini dilemekten başka şansımız yok sanırım. Tabiki biz doğru olanı yapmaları için, fotoğraf sever arkadaşlarımızı yönlendirmeye çalışacağız. Sevgiler 🙂

      Cevapla

Bir Cevap Yazın