Bu yazımda da manzara fotoğrafları için genel ipuçlarını değerlendireceğim. Eksik gördüğünüz yerleri veya kafanıza takılan noktaları özel olarak veya yorum olarak bana iletirseniz, sizlerde konuya katkı sağlayabilirsiniz.

Fotoğrafla ilgilenen hemen herkes bir şekilde manzara fotoğrafı çekiyor. Alanı farklı da olsa, doğanın güzelliklerine insan kayıtsız kalamıyor. Portre fotoğrafçısı da, makro fotoğrafçısı da, moda fotoğrafçısı da bir şekilde manzara kategorisine uygun fotoğraf çekiyor.

Bu alanda fotoğraflarımızı geliştirecek neler yapabiliriz? Daha etkili manzara fotoğrafları nasıl çekeriz bunları konuşalım.

-Öncelikle fotoğraf makinenizin temel kullanım bilgisine hakim olmamız gerekiyor. Diyafram, enstantane, iso, beyaz ayarı, ölçüm modları gibi kavramları genel anlamıyla anlamış olmamız ve uygulayabilmemiz işimizi kolaylaştıracaktır. Doğa da özellikle ışığa hükmetmek imkansız olduğu için doğru pozlama, ölçüm modları, doğru zamanlama çok önemli.

-Başlamadan önce kesin sahip olmamız gereken bir diğer şey ise temel kompozisyon bilgileri. Kompozisyon öğelerini kabaca şöyle sayabiliriz:
*Sadelik
*Şemalar
*Ritm
*Uyum
*Kontrast
*Işık
*Perspektif
*Keskinlik
*Doku
*Hız ve hareket
*Bütünlük
*Denge
*Oranlar
*Yaşam Öğesi
*Yerçekimi
*Estetik
*Doğrultular ve yönler

Tabiki bunların hepsini burada tek tek anlatmayacağım 🙂 Bunun için Prof. Sabit KALFAGİL’in Kompozisyonkitabını almanızı öneririm. Temel kompozisyon öğelerini öğrenmeniz açısından etkili olacaktır. Ya da internet üzerinden bu konularla ilgili bilgilere ulaşabilirsiniz. Ya da farklı kitaplar da alabilirsiniz.

Tüm bunlara hakim olduğumuzu düşünerek artık biraz daha özel bilgiler verelim. Aslında söyleyeceğimiz şeylerin birçoğu genel olarak aşina olduğunuz şeylerdir. Ama bunlara dikkat ederek, uyguladığımızda fotoğraflarımızın daha da etkileyici olacağına inanıyoruz 🙂

1- Fotoğraf çekeceğiniz yeri ve zamanı planlayın.

Eğer imkanımız varsa işimizi şansa bırakmamak için iyi bir plan yapmak etkili sonuçlar almamız için bize büyük bir avantaj sağlayacaktır. Fotoğraf çekeceğimiz yeri önceden görür ve keşif yaparsak, doğru açıyı ve kompozisyonu oluşturabiliriz. Aynı zamanda hava durumunu ve ışık koşullarını da bu sayede önceden analiz etme şansımız olacaktır. Güneşin doğduğu ve battığı saati önceden belirleyip bu saat dilimlerinde fotoğraf çekebilirsiniz. Manzara fotoğrafları için en uygun saatler, altın saatler ve mavi saatlerdir. Bu saatler ışığın yeryüzüne yumuşak olarak düştüğü saatlerdir. Bu yüzden fotoğraflarımızdaki etkisi en iyi seviyede olur. Mavi saatler, güneş doğmadan önceki yarım saat ve güneş battıktan sonraki yarım saat olarak söyleyebiliriz. Altın saatlerde güneş doğduktan sonraki ilk yarım saat ve güneş batmadan önceki yarım saatte görülür. Gördüğünüz gibi bu zaman dilimleri çok kısadır. Bulutluluk durumunu da düşünürsek süre daha da kısalabilir belki de bu zamanı hiç yakalayamayabiliriz. Bu yüzden çekim yapacağınız yere yarım saat erken gitmek bizim için faydalı olabilir.

2- Üç ayak(tripod) ve kumanda kullanın.

Özellikle üç ayak kullanmak manzara fotoğraflarında keskin ve net fotoğraflar elde etmek için önemlidir. Uzun pozlama çekimlerinde veya yüksek diyafram değerlerinde enstantane süreniz uzayacaktır. Bu da elde çekim yapmanızı zorlaştırır. Fotoğrafınızda hareket netsizliği oluşabilir. Bir diğer konu olarak kumanda kullanarak makinenize hiç dokunmadan çekimi gerçekleştirebilirsiniz. Bu da titremelerin önüne geçmek için önemli bir detaydır. Aynı zamanda ayna kilitleme özelliğini de aktif edebilirsiniz. Bazı makinelerde ayna sarsıntısını önlemek amacıyla ayna kilitleme ayarı vardır. Bu ayarı aktif ettiğinizde kumandaya ilk basışınızda ayna kalkar ve kilitlenir. İkinci kez bastığınızda fotoğraf çekilir ve ayna düşer. Bu şekilde aynanın 1. hareketini devre dışı bırakmış oluruz. Bu da makinemizin titremesini önlemek için önemli bir avantajdır.

UYARI: Makineniz tripod üzerindeyken objektifinizin titreşim önleme özelliğini mutlaka kapatınız. Bu özellik elde çekim için iyi sonuçlar verebilir. Ama makineniz zaten sabitse, tam tersi bir faktöre sebep olarak görüntünüzde hareket bulanıklılığı oluşturabilir.

3-Düşük ISO değeri kullanın.

Yüksek ISO kullanımında fotoğrafınızda oluşabilecek bozulmalar.

Yüksek ISO kullanımının, fotoğraflarda ne gibi sorunlara yol açtığını ISO ile ilgili konumuzda anlatmıştık. Yüksek ISO değerlerinde fotoğrafımızda gürültü(grain) meydana gelecektir. Bu nedenle manzara fotoğraflarında 100 veya 200 gibi makinemizin izin verdiği en düşük ISO değerini seçmeliyiz. Pozlama için ışık yetersizse üç ayak kullanarak enstantane süremizi uzatarak bu sorunu çözmeliyiz.

4-Uygun diyafram değerini seçin.

Diyaframla ilgili temel bilgilerimizi sayfamızda anlatmıştık. Manzara fotoğraflarında genel olarak yüksek diyafram değeri tercih edilir. Bunun birinci ve temel sebebi net alan derinliğinin fazla olmasıdır. Yüksek diyafram değerlerinde fotoğrafın genelinde netlik hakim olur. Yani net alan artar. Tabiki her şeyin fazlası zarar olduğu gibi diyafram değerinin de aşırısı bir takım zararlara yol açar. Genel olarak en uygun diyafram değerleri f/9, f/10, f/11, f/16 gibidir. f/22, f/32 gibi değerlerde fotoğrafınızın köşelerinde kararmalar ve bozulmalar artar.

5-Uygun objektifleri seçin.

Fotoğraf: Yunus BULAT

Manzara fotoğraflarında genel olarak geniş açı objektifler tercih edilir. Bunun genel sebeplerinden birisi geniş açı objektiflerle görüntüye daha fazla alanı dahil edebilmeniz. Bir diğer nedeni geniş açı objektiflerde net alanı daha fazla sağlayabilmeniz diyebiliriz. Dar açılı objektiflerde net alan daha azken, geniş açılı objektiflerde net alan daha da fazladır. Bu da geniş açı seçimi için iyi bir sebep diyebiliriz. Ancak bazı durumlarda normal açılar hatta tele objektiflerde tercih etmek gerekebilir. Örneğin panaroma çekim yapacaksanız, 35mm, 50mm gibi açılarla bunu yaparsanız birleştirme sırasında fotoğrafınızın köşelerinde ve birleştirme noktalarında daha az bozulmalar olur. Bu sayede fotoğrafınız daha doğal görünür. Başka bir konu ise detaylar. Manzara da detayları ön plana çıkarmak istiyorsanız, uzun odaklı objektifler tercih edebilirsiniz. Geniş açılı objektifler karakteristik özelliği gereği ön plandaki objeleri büyük arka plandaki objeleri küçük ve uzak gösterir. Bu sebeple arka plandaki detayları daha azdır. Sizin için arka plan detayları önemli ise uzun odaklı bir objektif seçmeniz gerekecektir. Yine uzun odaklı objektiflerle kalabalık ve sıkıştırılmış perspektif etkisi vermek isteyebiliriz. Burada biraz odak uzunluklarının fotoğraf üzerindeki etkisini düşünmek gerekiyor. Tabiki objektif seçiminde ne kadar kaliteli bir objektife sahipseniz görüntünüz de o kadar net olacaktır. Prime lensler keskinlik konusunda en başarılı lenslerdir.

6-Filtre kullanın.

Manzara fotoğrafçılarının olmazsa olmaz iki filtresi vardır. Birincisi Polarize filtre ikincisi ise ND filtreler. Polarize filtre yansımaları önlemek, daha doygun ve canlı renkler elde etmek için kullanılırken ND filtreler pozlamayı dengelemek veya pozlamayı uzatmak için kullanılır. Manzara fotoğrafı çekerken fotoğrafçıyı en çok zorlayan şeylerden birisi dinamik aralıktır. Dinamik aralık, fotoğraftaki en aydınlık yer ile en karanlık yer arasındaki ışık farkı diyebiliriz. Doğada ışığa hükmedemediğimiz için gölgeler ve parlak alanlar çok fazla olabilir. Örneğin deniz ve gökyüzünün yer aldığı fotoğraflarda deniz karanlık kalıyorken, gökyüzü çok aydınlık olabilir. Bunu önlemek için ND Grad filtreler kullanılır. Ya da alternatif bir çözüm olarak, farklı iki pozlama değerinde fotoğraf çekilerek bu fotoğraflar bilgisayar ortamında birleştirilir.(HDR fotoğraf gibi)

Bir diğer ND Filtre ise pozlamayı uzatmak için kullanılandır. Bunlar gün ışığında uzun pozlama yapmak için tercih edilir. 10 stopa kadar pozlamanızı uzatabilecek filtreler ile gündüz uzun pozlamalar yapabilirsiniz.(Şelale fotoğrafı, deniz fotoğrafları, hareketli bulutlar çekebilirsiniz.) Filtre alırken ucuza kaçıp kalitesiz ürünler kullanmayın. Objektifinizin önüne taktığınız her filtre fotoğrafınızın keskinliğine etki edecektir. Bu yüzden mümkün olduğunca kaliteli ürünler tercih etmek lazım.

7-Raw fotoğraflar çekin ve düzenleyin 🙂

Camera raw düzenlemesi. -Yunus BULAT-

Aslında bu maddeyi en başa yazabilirdim. Ama düzenleme ile beraber olsun diye sona bıraktım. Raw fotoğraflar daha fazla dinamik aralığı ve veriyi içinde barındırır. Bu yüzden raw fotoğraflar üzerinde daha fazla hakimiyet sağlayabilir ve daha net değişiklikler yapabilirsiniz. Photoshop,Lightroom,Capture NX, Capture One gibi çeşitli yazılımlarla raw fotoğraflarınızı düzenleyebilirsiniz.

Buraya kadar teknik detaylarla ilgili bilgiler vermeye çalıştım. Birazda tavsiye niteliğinde bir kaç madde yazarak bu yazıma son vereceğim 🙂

  • Manzara fotoğrafı çekmek için sadece iyi havaları değil, kötü hava koşullarını da değerlendirin. Yağmurlu havalarda ve karlı manzaralarda da çok güzel fotoğraflar çekebilirsiniz.
  • Tek bir bakış açısında sabit kalmayın. Manzarayı farklı noktalardan fotoğraflayın. Daha sonra en iyi olana karar verin.
  • Fotoğrafınızın ön planına manzarayı tamamlayacak ve fotoğrafınıza derinlik katacak öğeler ekleyin. Gün batımında el ele yürüyen bir çift, bisiklete binen çocuklar gibi…
  • Uzun pozlamalarda suyun hareketini kaydederek fotoğrafınıza dinamiklik kazandırın.
  • Yüksek yerlere çıkarak, şehri veya doğayı yukarılardan fotoğraflayın.
  • Sabırlı olun ve acele etmeyin 🙂

Yazar Hakkında

Temmuz 1991 Ordu, Ünye doğumlu. Aslen Sınıf Öğretmenliği mezunu. Fotoğrafçılık ve Bilgisayar meraklısı. Profesyonel bir araştırmacı...

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın